سيزدهم 985 ه . ق به‌طور مرموزى درگذشت . درباره علت مرگ وى اختلاف است . همه منابع نوشته‌اند در شب منتهى به مرگش همراه هم‌پياله‌اى خود حسن بيگ حلواچى سوار شد و تا نيمه‌شب به گردش در شهر پرداخت . او در آن شب فلونيا و ترياك و نيز ميوه و شيرينى بيشترى مصرف كرد . آنان پس از بازگشت در نيمه‌شب خوابيدند و پس از اينكه روز بعد تا ظهر از بيدار شدن او خبرى نشد ، امرا سراسيمه درها را گشودند و وى را مرده يافتند . « 1 » اما اينكه در واقع چه عاملى سبب فوت او بوده است بر ما روشن نيست . در روضة الصفوية استعمال بيش از حد فلونيا علت مرگ او ذكر شده است . « 2 » اسكندر بيگ منشى مىنويسد : عده‌اى معتقد بودند او به دست خواهرش پريخان خانم كه شاه اسماعيل او را از مداخله در امور باز داشت مسموم شد و عده‌اى مرگ او را به قولنجى كه داشت نسبت مىدهند و گروهى مصرف بيش از حد مواد مخدر را عامل مرگ او دانسته‌اند اما علت واقعى مرگ او مشخص نشد . « 3 » افوشته‌اى نيز همين موارد را ذكر مىكند . « 4 » به هر صورت مرگ او باعث شادى مردم شد زيرا از حكومت او دل‌خوشى نداشتند . « 5 » اكثر امرا پس از مرگ وى باهم متحد شدند و برادرش سلطان محمد ميرزا را به حكومت برداشتند . جنازه شاه اسماعيل در شاهزاده حسين قزوين به خاك سپرده شد و ده سال بعد كه شاه‌عباس به حكومت رسيد جنازه او را به مشهد فرستاد . « 6 » از لحاظ اخلاقى او مالامال از بدگمانى و سنگ‌دلى ، نفرت ، زرپرستى ،

--> ( 1 ) - قاضى احمد قمى : پيشين 2 / 653 ؛ محمود افوشته‌اى نطنزى : پيشين / 60 ؛ اسكندر بيگ منشى : پيشين 1 / 336 - 337 ( 2 ) - ميرزا بيگ جنابدى : پيشين / 585 ( 3 ) - اسكندر بيگ منشى : پيشين 1 / 338 ( 4 ) - محمود افوشته‌اى نطنزى : پيشين / 60 - 61 ( 5 ) - قاضى احمد قمى : پيشين 2 / 655 ( 6 ) - قاضى احمد قمى : پيشين 2 / 653 ، 889 - 890